Identiteitsgebonden benoemingsbeleid, kan dat nog wel?

Op 25 november is er in Utrecht een symposium over het identiteitsgebonden benoemingsbeleid van orthodox protestantse scholen in relatie tot de mensenrechten. 

Het symposium gaat vooraf aan de promotie van mr. Niels Rijke. Hij deed onderzoek naar de relatie tussen het identiteitsgebonden benoemingsbeleid van orthodox protestantse scholen en de mensenrechten. Daarbij gaat het over de vraag of deze scholen kunnen blijven weigeren om bijvoorbeeld ongehuwde moeders, gescheiden vaders, homoseksuelen en mensen met een ‘afwijkend’ geloof aan te nemen.

VOS/ABB vindt dat het niet meer van deze tijd is dat bijvoorbeeld christelijke scholen nog steeds met artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs in de hand leerlingen en personeelsleden buiten de deur kunnen houden als die niet zouden passen bij bepaalde religieuze uitgangspunten. Het is hoog tijd dat algemene toegankelijkheid en algemene benoembaarheid wettelijk worden vastgelegd. Door de overheid bekostigd onderwijs behoort immers van en voor iedereen te zijn.

Wanneer, waar en aanmelden

Het symposium is op maandag 25 november van 10.00 tot 11.45 uur in het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht. Om 12.45 uur begint de promotiebijeenkomst.

U kunt zich aanmelden voor het symposium en eventueel ook voor de promotiebijeenkomst via n.a.rijke@ucr.nl.

VVD’er Dijkhoff pleit voor algemene acceptatieplicht

VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff heeft opnieuw gepleit voor algemene acceptatieplicht in het primair en voortgezet onderwijs. Hij deed dat maandagavond in het interconfessionele Edith Stein College in Den Haag. Daar ging hij met zijn ChristenUnie-collega Gert-Jan Segers in debat over artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs.

Aanpassing van artikel 23 hoeft van Dijkhoff niet per se, zolang alle scholen maar worden verplicht om elke leerling toe te laten. Dat kan wat hem betreft in een wet worden geregeld, zodat er geen tijdrovende grondwetswijziging nodig is.

Nu is het nog zo dat scholen voor bijzonder onderwijs (bijvoorbeeld christelijke en islamitische scholen) met de grondwet in de hand op grond van religieuze uitgangspunten leerlingen mogen weigeren of wegsturen. Openbare scholen doen dat nadrukkelijk niet. Het openbaar onderwijs is immers van en voor iedereen. Diversiteit en wederzijds respect zijn in het openbaar onderwijs kernbegrippen.

Valt wel mee?

Segers zei in het debat dat het wel meevalt met het weigeren en wegsturen van leerlingen door bijvoorbeeld christelijke scholen. Volgens hem doet ‘3, 4 of 5 procent’ van de bijzondere scholen dat tegenwoordig nog.

Dat klinkt wellicht weinig, maar het komt erop neer dat er volgens Segers nog altijd tot circa 300 bijzondere scholen in Nederland zijn die religieus gemotiveerd en met het oog op uniformiteit hun deuren gesloten houden voor leerlingen als die in de ogen van die scholen niet passen bij bepaalde religieuze normen.

Van en voor iedereen

VOS/ABB benadrukt dat het niet meer past bij de huidige samenleving dat scholen leerlingen kunnen weigeren op grond van religieuze argumenten. Algemene acceptatieplicht móet dan ook (eindelijk) bij wet worden geregeld, vinden wij.

Dat geldt tevens voor algemene benoembaarheid, omdat ook het weigeren van personeelsleden op basis van hun levensbeschouwing en/of levenswijze in onze ogen maatschappelijk niet meer acceptabel is.

Algemene acceptatieplicht moet in de wet!

Het bijzonder onderwijs is algemeen toegankelijk. Althans, dat beweerde fractieleider Gert-Jan Segers van de ChristenUnie in EenVandaag. Wettelijk gezien is wat hij zegt niet waar, en dat weet hij natuurlijk zelf ook wel. Wat hij ook weet, is dat nog steeds een deel van de christelijke scholen leerlingen weigert. Het is dus nodig om algemene acceptatieplicht in de wet vast te leggen!

Het is een bekend geluid van de christelijke politiek: scholen op religieuze grondslag staan open voor alle kinderen, net als openbare scholen. Dat gaat inderdaad op voor een groot deel van de christelijke scholen, mits de ouders van de kinderen die zich aanmelden de religieuze grondslag eerbiedigen. Maar is er dan helemaal geen vuiltje aan de lucht? Helaas wel. Een klein deel van de christelijke scholen weigert nog steeds leerlingen als die niet actief het christelijke geloof belijden.

Nu zeggen politici van christelijke partijen vaak dat het niet nodig is om algemene acceptatieplicht in de wet vast te leggen, omdat alle scholen al openstaan voor alle kinderen. Dat woordje ‘alle’ klopt dus niet. Daarom klopt ook hun standpunt niet dat algemene acceptatieplicht onnodig zou zijn. Als bijna niemand discrimineert, hebben we dan geen wetten nodig die discriminatie tegengaan?

In 2010 hadden we de mogelijkheid om algemene acceptatieplicht wettelijk te regelen. Toenmalig PvdA-Tweede Kamerlid Loes Ypma (die later voorzitter werd van de christelijke profielorganisatie Verus) haalde een wetsvoorstel daartoe uit 2005 uit de kast, maar als gevolg politieke druk van het CDA op de VVD haalde dat het toen (weer) niet.

De christelijke politici waren en zijn dus nog steeds bang voor algemene acceptatieplicht. Maar waarom? Kom eindelijk eens in beweging, CDA, ChristenUnie en SGP! Blijf niet vastgeroest zitten in de gedateerde verzuiling, toen iedere richting nog zijn eigen hokjesschool had. Dat stadium zijn we allang gepasseerd? Of niet?

SP brengt algemene acceptatieplicht weer in beeld

De SP in de Tweede Kamer pleit opnieuw voor algemene acceptatieplicht in het onderwijs. Dat zou betekenen dat ook scholen voor bijzonder onderwijs, die nu nog leerlingen mogen weigeren op grond van hun levensovertuiging, voortaan alle leerlingen moeten toelaten.

De Tweede Kamer verklaarde het wetsvoorstel voor algemene acceptatieplicht in april vorig jaar controversieel, waardoor het niet meer in de demissionaire periode van het vorige kabinet-Rutte kon worden behandeld.

Het wetsvoorstel werd al in 2005 ingediend door voormalig PvdA-Tweede Kamerlid en huidig SER-voorzitter Mariëtte Hamer. Na advisering door de Raad van State in 2006 en een aantal wijzigingsvoorstellen in datzelfde jaar bleef het echter vier jaar stil.

In 2010 kwam de regeling wederom aan bod in de Tweede Kamer en ook in 2014, waarna de Onderwijsraad er mede op aandringen van toenmalig PvdA-Kamerlid en huidig Verus-voorzitter Loes Ypma een advies over uitbracht. Daarna bleef het wederom stil tot het wetsvoorstel vorig jaar dus controversieel werd verklaard.

Algemene acceptatieplicht: iedereen welkom!

De SP heeft het idee voor algemene acceptatieplicht nu weer naar boven gehaald. Om de wenselijkheid ervan te illustreren, verwijst SP-Tweede Kamerlid Peter Kwint naar het feit dat in het openbaar onderwijs iedereen welkom is. De vrijheid van onderwijs, zoals vastgelegd in artikel 23 van de Grondwet, moet wat hem betreft worden gewijzigd:

De onderste tweet van Kwint staat in het teken van thuisonderwijs. De SP’er is erop tegen dat ouders op grond van hun levensovertuiging voor hun kinderen een ontheffing van de leerplicht kunnen krijgen.

Algemene acceptatieplicht voor gelijke kansen

VOS/ABB, de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) en het platform CBOO stuurden in maart vorig jaar een gezamenlijke brief naar de Tweede Kamer om het belang van algemene acceptatieplicht te benadrukken.

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB had daarvoor in een commentaar op deze website laten weten dat het hoog tijd is dat algemene acceptatieplicht wordt ingevoerd om gelijke talenten daadwerkelijk gelijke kansen te geven.

Verus blijft tegen ‘openbare’ samenwerkingsschool

Het is jammer dat het CDA er niet in is geslaagd om de samenwerkingsschool onder openbaar bestuur tegen te houden. Dat zegt scheidend voorzitter Wim Kuiper van de christelijke profielorganisatie Verus in een interview in Trouw.

In juli stemde de Eerste Kamer in met de Wet samen sterker door vereenvoudiging samenwerkingsschool. Deze wet maakt fusiescholen mogelijk waarin zowel openbaar als bijzonder onderwijs wordt gegeven en geeft gelijke rechten aan het bijzonder en openbaar onderwijs om zo’n school te besturen.

Aan de nieuwe wet ging een lang traject met veel discussie vooraf. De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel eind vorig jaar al aan. VOS/ABB deed in juli nog een oproep aan de Eerste Kamer om ook akkoord te gaan, omdat – met name in krimpgebieden – veel samenwerkingstrajecten lopen waarbij verbinding wordt gezocht tussen het openbaar en bijzonder onderwijs. Dit is vaak de enige manier om goede onderwijsvoorzieningen voor elk kind te behouden. De oproep van VOS/ABB had dus resultaat.

Het bezwaar vanuit christelijke hoek was dat de wet zou indruisen tegen de Grondwet. Die visie werd gedeeld door de Raad van State, maar dat was voor de Tweede en Eerste Kamer geen reden om de wet weg te stemmen. Kuiper betreurt dat, en verwijst daarbij naar het CDA dat deze wet ‘jammer genoeg niet heeft kunnen tegenhouden’.

Algemene acceptatieplicht

Kuiper is positief over het feit dat er nog steeds geen algemene acceptatieplicht in Nederland is. Daarbij verwijst hij ook naar het CDA, de partij waarvoor hij eerder wethouder was in Maastricht. ‘De afgelopen jaren heeft het CDA mede kunnen voorkomen dat bijzondere scholen een acceptatieplicht kregen opgelegd, waarbij ze iedere leerling moeten toelaten’, aldus Kuiper.

VOS/ABB vindt het niet meer van deze tijd dat het bijzonder onderwijs met de Grondwet in de hand bepaalde leerlingen kan weigeren als hun visie op het leven of die van hun ouders niet zou passen bij de godsdienstige uitgangspunten van de school. Daarom drong VOS/ABB er samen met de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) en het platform CBOO er in februari van dit jaar in een gezamenlijke brief nogmaals op aan om wetsvoorstel voor algemene acceptatieplicht in behandeling te nemen. Het PvdA-voorstel is al in 2005 ingediend en sindsdien is het een aantal keren aan de orde geweest, maar zonder resultaat.

In april verklaarde de Tweede Kamer het wetsvoorstel echter controversieel. Dit betekende dat het niet meer in de demissionaire periode van het kabinet-Rutte II kon worden behandeld. Het is de vraag wat er met het wetsvoorstel gaat gebeuren nu het ernaar uitziet dat het CDA en de ChristenUnie samen met VVD en D66 een volgend kabinet gaan vormen.

Resultaten en kernwaarden

In het interview in Trouw zegt Kuiper ook dat bijzondere scholen gemiddeld net iets betere resultaten laten zien dan openbare scholen. Uit de recente publicatie De staat van het openbaar onderwijs van VOS/ABB, VOO en platform CBOO blijkt dat Kuiper op dit punt niet helemaal gelijk heeft. Als het gaat om het welbevinden van leerlingen, blijken juist openbare scholen het net iets beter te doen.

Hij stelt ook dat ‘bijzondere scholen voor katholieken, moslims, protestanten, joden of antroposofen’ recht doen aan minderheden in de samenleving. ‘Zij mogen er zijn’, aldus Kuiper. VOS/ABB benadrukt in dit kader dat juist in het openbaar onderwijs leerlingen en personeelsleden mogen zijn wie zij zijn, op basis van de kernwaarden van het openbaar onderwijs waarin diversiteit, wederzijds respect en gelijkwaardige aandacht voor godsdienst en levensbeschouwing centraal staan.

Lees meer…

Algemene acceptatieplicht controversieel verklaard

De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel voor algemene acceptatieplicht controversieel verklaard. Dit betekent dat het niet meer in de demissionaire periode van het huidige kabinet zal worden behandeld.

VOS/ABB, de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) en het platform CBOO hebben er voor de Tweede Kamerverkiezingen in een gezamenlijke brief op aangedrongen om nu eindelijk het wetsvoorstel voor algemene acceptatieplicht in behandeling te nemen. Het PvdA-voorstel is al in 2005 ingediend en sindsdien is het een aantal keren aan de orde geweest, maar zonder resultaat.

VOS/ABB, VOO en CBOO vinden het niet meer van deze tijd dat scholen leerlingen kunnen weigeren, omdat dit getuigt van de hokjesgeest uit het verzuilde Nederland in de voorbije 20e eeuw. Bijzondere scholen, zoals protestants-christelijke, rooms-katholieke en islamitische, kunnen echter op basis van de wet nog steeds de deur dichthouden voor leerlingen als hun levenswijze niet bij de religieuze uitgangspunten van de school zou passen.

Openbare scholen laten in principe alle leerlingen toe, ongeacht hun levensovertuiging, godsdienst, politieke gezindheid, afkomst, geslacht of seksuele voorkeur. Dit geldt ook voor personeelsleden.

Ga voor informatie naar de kernwaarden van het openbaar onderwijs.

Brief over algemene acceptatieplicht naar Tweede Kamer

VOS/ABB, de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) en het platform CBOO pleiten voor algemene acceptatieplicht in het primair en voortgezet onderwijs. In een brief aan de Tweede Kamer wordt de Regeling toelatingsrecht bijzonder onderwijs in herinnering geroepen, met het verzoek om deze regeling (eindelijk) in behandeling te nemen. 

De regeling is in 2005 door toenmalig PvdA-Tweede Kamerlid Mariëtte Hamer ingediend. Na advisering door de Raad van State in 2006 en een aantal wijzigingsvoorstellen in datzelfde jaar bleef het vier jaar stil. In 2010 is de regeling wederom aan bod gekomen in de Tweede Kamer en ook in 2014, waarna de Onderwijsraad er een advies over heeft uitgebracht. Sindsdien is het wederom stil.

De strekking van de voorgestelde regeling – algemene acceptatieplicht in het primair en voortgezet onderwijs – is echter nog steeds buitengewoon actueel. In dit kader wordt er in de brief gewezen op het honderdjarig bestaan van artikel 23 van de Grondwet over de gelijke bekostiging van openbaar en bijzonder onderwijs. Dit grondwetsartikel laat het bijzonder onderwijs toe om leerlingen uit te sluiten als die op grond van godsdienstige uitgangspunten niet bij de school zouden passen.

‘Algemene acceptatieplicht in het funderend onderwijs is een belangrijke kwestie die gezien de maatschappelijke noodzaak van integratie niet meer op de lange baan mag worden geschoven’, zo staat in de brief van VOS/ABB, VOO en CBOO.

Gelijke kansen

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB liet afgelopen december in een commentaar op deze website al weten dat het hoog tijd is dat in het gehele funderend onderwijs algemene toegankelijkheid moet worden ingevoerd om gelijke talenten daadwerkelijk gelijke kansen te geven.

Lees meer…

 

Kamermeerderheid voor algemene acceptatieplicht

De PvdA wil algemene acceptatieplicht. Met steun van coalitiepartner VVD lijkt daar nu een Kamermeerderheid voor. De kwestie komt in de Tweede Kamer aan de orde.

PvdA-Kamerlid Loes Ypma doet een nieuwe poging om ook bijzondere scholen wettelijk verplicht te stellen alle leerlingen te accepteren. Toenmalig PvdA-Kamerlid Mariëtte Hamer, die eerder deze maand voorzitter werd van de Sociaal-Economische Raad (SER) werd, kwam in 2005 met een voorstel voor algemene acceptatieplicht. Toen de PvdA echter samen met het CDA en de ChristenUnie in het kabinet-Balkenende plaatsnam, verdween het onder druk van de christelijke coalitiedwang in de la.

In 2010, toen de sociaal-democratische deelname aan het kabinet werd beëindigd, kwam Hamer opnieuw met het voorstel. De VVD liet later dat jaar weten het voorstel niet te zullen steunen, waardoor er geen meerderheid in de Tweede Kamer voor was. Die weigering had toen te maken met het feit dat de VVD ging regeren met het CDA. De christendemocraten zijn tegen algemene acceptatieplicht. Dat heeft uiteraard te maken met de christelijke achterban. Een deel van de christelijke scholen hecht zeer aan de grondwettelijke mogelijkheid om leerlingen op grond van de religieuze uitgangspunten van hun ouders te kunnen weigeren.

Loes Ypma probeert nu opnieuw om algemene acceptatieplicht in de wet vast te leggen. Het lijkt erop dat de VVD nu wel steun zal verlenen aan het voorstel, omdat de liberalen voor het voortbestaan van de huidige coalitie niet afhankelijk zijn van steun van het CDA of andere christelijke fracties in de Tweede Kamer.

Tegen de NOS zegt Ypma dat haar voorstel te maken heeft met de praktijk dat sommige christelijke scholen achterstandsleerlingen en autistische kinderen op oneigenlijke gronden zouden weigeren. Ze vindt, zo schrijft de NOS, dat de scholen op die manier hun levensovertuiging misbruiken om leerlingen buiten de deur te houden.

Ypma benadrukt dat kinderen op alle scholen welkom moeten zijn. Ze zouden niet mogen worden geweigerd op grond van de religieuze achtergrond van hun ouders. Ze wil haar voorstel nog wel voorleggen aan de Onderwijsraad.

ChristenUnie en SGP vrezen met groten vreze…
ChristenUnie en SGP zien niets in het PvdA-plan, meldt de NOS. ChristenUnie-leider Arie Slob is ‘hogelijk verbaasd’. Hij wil weten hoe vaak het gebeurt dat kinderen op oneigenlijke gronden worden geweigerd.

Volgens Slob is het plan een oplossing voor een niet bestaand probleem. Hij benadrukt dat de vrijheid van onderwijs in de Grondwet is geregeld. ‘Als scholen daar misbruik van maken, kunnen ze door de rechter op de vingers worden getikt.’ De SGP noemt het plan een bom onder de vrijheid van onderwijs.

In het wetsvoorstel van de PvdA wordt een uitzondering gemaakt op de acceptatieplicht voor scholen die al jaren consequent een streng toelatingsbeleid hebben op grond van hun levensbeschouwing. Het gaat dan bijvoorbeeld om reformatorische en joodse scholen.

Eindelijk!
VOS/ABB pleit al jaren voor algemene acceptatieplicht. ‘Goed onderwijs is van en voor iedereen. Het is niet meer van deze tijd dat scholen de wettelijke mogelijkheid hebben om leerlingen te weigeren op basis van levensbeschouwelijke uitgangspunten. Juist daarom is algemene acceptatieplicht zo’n belangrijk maatschappelijk principe’, benadrukt directeur Ritske van der Veen.

Eerdere kritiek uit christelijke hoek als zou het slechts symboolpolitiek van de PvdA zijn, wijst Van der Veen van de hand. ‘Het is veel méér dan dat. Na jaren van stilstand neemt de PvdA nu weer het initiatief om een modernisering van de vrijheid van onderwijs te realiseren.’