Governance passend onderwijs: een hele klus!

Samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs moeten onafhankelijk intern toezicht krijgen, eist de Tweede Kamer. De praktijk laat zien dat het een hele klus is!

‘De inkt van de oprichtingsaktes is nog maar net droog of we moeten het alweer anders inrichten, en dat kost veel tijd en energie’, zegt directeur Luuk van Aalst van samenwerkingsverband IJssel | Berkel in Zutphen en omgeving.

Toch vindt hij het noodzakelijk om er werk van te maken. ‘Het gaat immers om de verantwoording van publieke middelen. We moeten daarom aan de slag om een daadwerkelijke scheiding van bestuur en toezicht te regelen’, aldus Van Aalst in het aprilnummer van het VOS/ABB-magazine Naar School! dat binnenkort verschijnt.

U kunt het artikel Governance passend onderwijs: een hele klus uit het aprilnummer van Naar School! als preview downloaden.

Bijeenkomst passend onderwijs en governance

Luuk van Aalst is tevens adviseur bij bureau Van Beekveld en Terpstra. Hij geeft op dinsdag 17 april op een bijeenkomst bij VOS/ABB in Woerden een toelichting op het governancemodel van samenwerkingsverband IJssel | Berkel.

De bijeenkomst wordt geleid door oud-VOS/ABB’er Hans van Willegen die tegenwoordig verbonden is aan Van Beekveld en Terpstra. Namens VOS/ABB zullen Rozemarijn Boer en Eline Vrenken aanwezig zijn.

Wanneer en waar?

De bijeenkomst op dinsdag 17 april is van 09.45 tot 12.30 uur in ons kantoor in Woerden. Na afloop is er een eenvoudige lunch.

Als uw schoolbestuur of samenwerkingsverband bij VOS/ABB is aangesloten, is deelname gratis. Niet-leden betalen 100 euro per persoon (btw-vrij).

Aanmelden

U kunt zich aanmelden door een mailtje te sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Bijeenkomst passend onderwijs’. Vermeld in uw mail uw naam, de organisatie waarvoor u werkt en het telefoonnummer waarop wij u kunnen bereiken. Wij willen ook graag van u weten of u gebruik wilt maken van de lunch.

Notitie over verantwoording samenwerkingsverbanden

Op initiatief van het ministerie van OCW is een notitie tot stand gekomen over verantwoording als onderdeel van goed financieel management door en binnen samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs.

De notitie bevat drie uitgangspunten:

  1. Het samenwerkingsverband legt verantwoording af over alle middelen die het tot zijn beschikking heeft in relatie tot beoogde doelen en bereikte resultaten.
  2. Schoolbesturen zijn zich bewust van de verschillende rollen die zij binnen het
    samenwerkingsverband hebben en handhaven hun rolzuiverheid.
  3. Iedereen die middelen besteedt legt verantwoording af; hierbij wordt rekening
    gehouden met regionale verschillen.

Download notitie

 

 

Inrichtingsvrijheid swv’s kent voor- en nadelen

De inrichtingsvrijheid van de samenwerkingsverbanden (swv’s) voor passend onderwijs heeft voor- en nadelen. Dat staat in het rapport Juridisch perspectief op de governance van samenwerkingsverbanden.

Een voordeel is van de inrichtingsvrijheid dat er ‘bestuurlijk maatwerk’ is ontstaan, wat in lijn is met ‘de wettelijke ruimte voor verschillende rechtsvormen en bestuursmodellen van samenwerkingsverbanden’, zo staat in het rapport.

In dit kader wordt opgemerkt dat in de wettelijke systematiek de autonomie van de schoolbesturen het uitgangspunt is geweest en dat swv’s nu binnen de wettelijke kaders zelf kunnen bepalen welke taken zij op zich nemen en welke niet.

Een nadeel dat aan de veelvormigheid van de swv’s en de sterke positie van de autonome schoolbesturen kleeft is dat het toezicht lastig kan zijn, terwijl deugdelijke governance van groot belang is voor het goed functioneren van de swv’s.

Lees meer…

Slob zet druk op verantwoording schoolbesturen

Onderwijsminister Arie Slob gaat schoolbesturen verplichten om in hun jaarverslagen over specifieke onderwerpen verantwoording af te leggen. Dat meldt hij in een brief aan de Tweede Kamer over de evaluatie van de sectorakkoorden in het primair en voortgezet onderwijs.

‘Het is belangrijk dat schoolbesturen de besteding van de sectorgelden helder verantwoorden, zodat voor alle belanghebbenden duidelijk is op welke wijze de besteding van de financiële middelen bijdraagt aan het realiseren van de doelen uit de sectorakkoorden’, zo schrijft Slob. Hij constateert dat het op dit punt niet goed gaat.

Daarom gaat hij de komende jaren gebruikmaken van zijn bevoegdheid, zoals die is vastgelegd in de Regeling jaarverslaggeving onderwijs, om schoolbesturen te verplichten over specifieke onderwerpen verantwoording af te leggen.

Daarop vooruitlopend wil hij samen met schoolbesturen ervaringen opdoen ‘over de wijze waarop deze verantwoordingseisen voor het bestuursverslag in de praktijk het beste kunnen worden vormgegeven’. Daarom komt er een pilot met de PO-Raad en VO-raad om ‘de verantwoording in de bestuursverslagen over prioritaire thema’s te verbeteren’.

Lees meer…

Wijzigingen verantwoording samenwerkingsverbanden

Samenwerkingsverbanden (swv’s) voor passend onderwijs krijgen te maken met wijzigingen in hun verantwoording.

Het ministerie van OCW heeft hierover een brief gestuurd, waarin drie punten centraal staan:

  1. Aanpassingen in de jaarrekening en de taxonomie en XBRL;
  2. Notitie ‘Uitgangspunten en monitoring verantwoording door en binnen samenwerkingsverbanden passend onderwijs’;
  3. Aanpassing continuïteitsparagraaf.

In de brief wordt hier uitgebreid op ingegaan.

Download de brief

Informatie: Onderwijsjuristen, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, onderwijsjuristen@vosabb.nl

Kamervragen over peperdure ‘controlezucht’

Roelof Bisschop (SGP) heeft direct na het aantreden van het nieuwe kabinet-Rutte Kamervragen gesteld over de ‘controlezucht’ waar het onderwijs volgens hem onder lijdt.

‘Al jaren belijdt iedere partij en iedere politicus dat overbodige regels moeten worden afgeschaft en de bureaucratische rompslomp minder moet worden. Maar nog steeds wordt het onderwijs onnodig ingesnoerd. Bij het begin van dit nieuwe kabinet wil ik meteen een zetje geven in de goede richting’, aldus Tweede Kamerlid Bisschop.

Jaarverslaggeving

Hij wil van minister Arie Slob (ChristenUnie) voor primair en voortgezet onderwijs en van diens collega Kajsa Ollongren (D66) van Binnenlandse Zaken onder andere weten waarom de richtlijnen voor de jaarverslaggeving voor een basisschool met 100 leerlingen en een universiteit met 45.000 studenten hetzelfde zijn. Bisschop wil graag dat op dit punt rekening wordt gehouden met schaalgrootte.

Ook wijst hij erop dat de administratieve lasten bij invoering van de Wet normering topinkomens geraamd zijn op 75 euro per instelling per jaar, maar ‘dat in de praktijk blijkt dat daar gerust twee nullen achter gezet kunnen worden’. Hij wil weten of Slob en Ollongren het acceptabel vinden dat daar zoveel geld aan wordt besteed.

Contactgroepen Governance over affaire-Meavita

Onze regionale Contactgroepen Governance voor toezichthouders en bestuurders komen in het najaar weer bijeen. Dit keer zullen we ons richten op toezicht in de thuiszorg en wat het onderwijs daarvan kan leren.

Als spreker is mr. drs. Caroline de Weerdt uitgenodigd. Zij zit onder meer in de raad van toezicht van de Stichting Openbaar Primair en Speciaal Onderwijs Leiden en was een van de curatoren bij de omgevallen thuiszorggigant Meavita.

Dit bedrijf ontstond in 2007 uit een fusie en ging twee jaar later failliet met een miljoenenschuld. Meavita bood thuiszorg aan ouderen en chronisch zieken in Den Haag, Utrecht, Groningen en de Achterhoek. Het bedrijf had ongeveer 20.000 medewerkers, circa 100.000 cliënten en een jaaromzet van 500 miljoen euro.

Wanbeleid en grove onzorgvuldigheid

De Ondernemingskamer deed uitgebreid onderzoek naar de affaire-Meavita. Het oordeel in 2015 luidde dat er sprake was geweest van wanbeleid en grove onzorgvuldigheid. Zo werd het de fusiepartners zeer zwaar aangerekend dat er geen functieprofielen voor de nieuwe raad van bestuur waren opgesteld. Ook profielschetsen voor de toezichthouders ontbraken. De Ondernemingskamer veroordeelde zowel bestuurders als toezichthouders in de kosten van de procedure (1 miljoen euro).

Hoewel het oordeel door de Hoge Raad is vernietigd wegens onder andere een vormfout (de voorzitter van de Ondernemingskamer was voor de uitspraak gepensioneerd), wordt de beslissing gezien als een leidraad voor goed bestuur en toezicht.

Good governance

Wij hopen dat dit verhaal over falend bestuur en toezicht inspirerend kan zijn voor het onderwijs, in die zin dat wij er eerst en vooral van kunnen leren hoe het níet moet. Maar dat is natuurlijk niet genoeg: we willen ook weten hoe het wél moet. Good governance vereist immers positieve inspiratie! Hierover willen we graag met u en Caroline de Weerdt in gesprek.

Wanneer en waar?

De Contactgroepen Governance van VOS/ABB komen op de volgende data en locaties bijeen:

De bijeenkomsten zijn steeds van 16 tot 19 uur. Voor een maaltijd wordt gezorgd. Deelname kost 50 euro per persoon.

Let op: alleen leden van VOS/ABB kunnen deelnemen. Niet-leden hebben geen toegang.

Aanmelden

U kunt zich voor de bijeenkomst aanmelden door een e-mail te sturen aan welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Contactgroep Governance’ en de datum en locatie van uw keuze. Vermeld in uw mail duidelijk uw naam, uw organisatie en functie en het telefoonnummer waarop wij u kunnen bereiken.

Informatie: Janine Eshuis, 06-30041175, jeshuis@vosabb.nl

OCW wil van schoolbesturen meer transparantie

Op het gebied van transparantie en verantwoording gaan de ontwikkelingen in het onderwijs niet snel genoeg. Dat staat in een brief van minister Jet Bussemaker van OCW aan de Tweede Kamer.

De minister ziet op het gebied van professionalisering van bestuur en intern toezicht weliswaar een duidelijke beweging, maar de ontwikkeling op het gebied van transparantie en verantwoording gaat volgens haar niet snel genoeg.

Transparantie: jaarverslagen openbaar!

‘Zo maakt nog steeds een te groot deel van de onderwijsinstellingen in het primair en voortgezet onderwijs zijn jaarverslag niet actief openbaar ondanks afspraken hierover in de governancecodes. Inmiddels bereidt de staatssecretaris een wetswijziging voor om actieve openbaarmaking in die sectoren verplicht te stellen’, zo staat in de brief.

Ook is er volgens Bussemaker behoefte aan meer zicht op de uitgaven die gedaan worden door schoolbesturen en de onderliggende keuzes die daarbij gemaakt worden. Samen met de PO-Raad en VO-raad onderzoekt ze hoe meer inhoudelijke eisen aan het bestuursverslag gesteld kunnen worden.

Ambities en doelstellingen

‘Per schoolbestuur kan bijvoorbeeld gevraagd worden om in het bestuursverslag een koppeling te maken met de eigen schoolplannen en toe te lichten hoe de eigen ambities en prestaties zich verhouden tot bepaalde nationale doelstellingen’, zo schrijft de minister.

Lees meer…

Handreiking over contact tussen (G)MR en RvT

Het project Versterking medezeggenschap heeft een nieuwe handreiking gepubliceerd over het contact tussen de (gemeenschappelijke) medezeggenschapsraad ((G)MR) en de raad van toezicht (RvT).

Met de invoering van de Wet versterking bestuurskracht onderwijsinstellingen (WMS) per 1 januari 2017 zijn (G)MR en toezichthouder verplicht minimaal twee keer per jaar met elkaar te overleggen. Wat is het doel van dit overleg, wie zijn erbij aanwezig en welke onderwerpen zet je op de agenda? In de handreiking worden deze vragen beantwoord.

Het project Versterking medezeggenschap wil hiermee bereiken dat het overleg zinvol wordt voor alle partijen. (G)MR en de RvT hebben immers een gezamenlijk belang: bijdragen aan een goed bestuur van de school.

Download handreiking

Rekenkamer zeer kritisch over passend onderwijs

Het is onduidelijk waaraan het geld voor passend onderwijs wordt besteed, meldt de Algemene Rekenkamer.

In 2016 gaf het ministerie van OCW 2,4 miljard euro uit aan passend onderwijs in het primair en voortgezet onderwijs. ‘Hoewel een van de doelen van passend onderwijs was dat transparanter zou worden waaraan de gelden voor leerlingenondersteuning worden besteed, is het zicht op de besteding (…) niet verbeterd’, aldus de Algemene Rekenkamer.

Weinig informatie

Er valt volgens de rekenkamer uit de verantwoordingsstukken van de samenwerkingsverbanden passend onderwijs en schoolbesturen weinig informatie te halen over de besteding. Bovendien zijn er ‘indicaties dat de wel beschikbare informatie van onvoldoende kwaliteit is’.

Vooral horizontale verantwoording had voor meer transparantie moeten zorgen, maar dat is niet gebeurd. ‘Het intern toezicht in de meeste samenwerkingsverbanden is niet onafhankelijk: zowel in het bestuur als in het interne toezicht zijn vooral schoolbesturen vertegenwoordigd. Ook is het de vraag of de ondersteuningsplanraden (…) voldoende tegenwicht kunnen bieden.’

Zwak ontwikkeld

Ook over de interne checks and balances in de samenwerkingsverbanden is de Algemene Rekenkamer zeer kritisch: ‘al met al zwak ontwik­keld’. Dat leidt er volgens de rekenkamer toe dat schoolbesturen het instellingsbelang zwaarder kunnen laten wegen dan het belang van de leerling.

De Tweede Kamer had gevraagd om inzicht in het aantal leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte, maar dat inzicht kan volgens de Algemene Rekenkamer niet worden geboden: ‘Het zogenoemde zorgvinkje – de registratie in het Basisregister Onderwijs (BRON) van ontwikkelingsperspectieven voor leerlingen die extra ondersteuning krijgen – biedt dit inzicht onvoldoende en is onbetrouwbaar.’

Meer inzicht

De Algemene Rekenkamer vindt het belangrijk dat er op het niveau van afzonderlijke samenwerkingsverbanden meer inzicht komt in waar zij hun geld aan besteden en welke resultaten zij daarmee bereiken. ‘Er zijn namelijk signalen dat de leerlingenondersteuning nog niet overal goed loopt.’

Lees meer…

Sociale partners pleiten voor kansengelijkheid

De sociale partners verenigd in de Stichting van het Onderwijs hebben voor een volgend kabinet een zespuntenplan gepresenteerd. Daarin staat onder andere dat kinderen vanaf twee jaar ontwikkelrecht moeten krijgen. Ook wordt gepleit voor gemengde schooladviezen en brede en meerjarige brugklassen.

In het plan wordt benadrukt dat het bieden van gelijke kansen erom vraagt om op jonge leeftijd met onderwijs te beginnen: ‘Kinderen leren het meest in de eerste jaren van hun leven. Hoe eerder je investeert, hoe meer leerwinst later en hoe meer achterstanden kunnen worden voorkomen en ingehaald.’

Laatbloeiers en zwakke milieus

Met gemengde schooladviezen, brede brugklassen en langere brugklasperiodes moet selectie op 12-jarige leeftijd worden tegengegaan. Die selectie zoals die nu is, leidt volgens de Stichting van het Onderwijs toe dat met name laatbloeiers en leerlingen uit zwakkere milieus op een voor hen te laag niveau terechtkomen.

Tevens wordt erop aangedrongen om het voortgezet onderwijs meer te verbinden met het middelbaar en hoger beroepsonderwijs en de universiteit.

Leraren

In het zespuntenplan wordt ook gepleit voor een verdere professionalisering van leraren en schoolleiders en voor investeringen in het imago van het onderwijs als werkgever. Hier komen kwesties aan bod als loon, werkdruk, de autonomie van de leraar en strategisch personeelsbeleid in het kader van het toenemende lerarentekort.

Een ander punt is dat scholen en lerarenopleidingen meer met elkaar moeten gaan samenwerken. De wetgeving zou daarop moeten worden aangepast.

Governance en sturing

Op het gebied van governance wordt in het zespuntenplan gepleit voor ‘een brede verantwoordingsmethodiek, zonder te veel focus op meetbare output en rendement’. De Stichting van het Onderwijs roept een volgend kabinet op tot terughoudendheid met nieuwe regulering en vertrouwen in de onderwijssector.

In de Stichting van het Onderwijs zitten de sociale partners, waaronder de sectororganisatie PO-Raad en VO-raad en de vakbonden.

Download zespuntenplan

Rond de presentatie van het zespuntenplan was een onderwijsdebat georganiseerd.

Download verslag onderwijsdebat

Jaarverslag publiceren móet!

Het is onacceptabel als scholen hun jaarverslag niet gemakkelijk toegankelijk maken. Dat vinden minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker van OCW, zo blijkt uit antwoorden op Kamervragen.

De minister en staatssecretaris reageren op vragen van de VVD’ers Pieter Duisenberg en Karin Straus naar aanleiding van een artikel in het Onderwijsblad van de Algemene Onderwijsbond over scholen die nog steeds niet hun jaarverslag publiceren.

Bussemaker en Dekker geven aan dat het beeld dat het Onderwijsblad schetst, namelijk dat veel scholen hun jaarverslag nog niet openbaar maken, overeenkomt met wat naar voren kwam uit eerdere gesprekken met de sectororganisaties PO-Raad en VO-Raad.

de bewindslieden zijn het met Duisenberg en Straus eens dat het onacceptabel is wanneer publiek bekostigde onderwijsinstellingen hun publieke verantwoordingdocument niet gemakkelijk toegankelijk maken, ondanks gemaakte afspraken hierover in de Code Goed bestuur. Als de afspraken niet worden nagekomen, dan komt er een wettelijke plicht om jaarverslagen te publiceren, zo waarschuwen Bussemaker en Dekker. die waarschuwing hebben ze eerder ook al afgegeven.

Jaarverslag publiceren, anders geen lid VO-Raad!

Voorzitter Paul Rosenmöller van de VO-raad heeft er eind oktober bij alle leden van de sectororganisatie van het voortgezet onderwijs op aangedrongen hun jaarverslagen online te zetten. Hij wees er toen op dat in de Code Goed Onderwijsbestuur van de VO-raad staat dat alle leden het jaarverslag online moeten zetten. Dat is zelfs een eis om lid te mogen zijn van de VO-raad, maar nog slechts 68 procent van de leden voldoet hieraan.

De PO-Raad verbindt niet de eis van publicatie van het jaarverslag aan het lidmaatschap. Wel dringt de sectororganisatie van het primair onderwijs er bij haar leden op aan hun jaarverslag te publiceren.

VOS/ABB kent deze lidmaatschapseis evenmin, maar in het kader van publieke verantwoording voor schoolbesturen (of dat nu besturen voor openbaar of bijzonder onderwijs zijn) zou er geen reden mogen zijn om financiële cijfers achter te houden. Onderwijs wordt immers betaald met publiek geld, zo benadrukt VOS/ABB.

 

WMS-reglementen aangepast aan Wet bestuurskracht

Onderwijsgeschillen heeft alle modelreglementen bij de Wet medezeggenschap op scholen aangepast aan de Wet versterking bestuurskracht onderwijsinstellingen. Deze wet treedt op 1 januari 2017 in werking.

In de nieuwe modelreglementen is ook de vaststelling van de klokkenluidersregeling toegevoegd aan het instemmingsrecht van de (gemeenschappelijke) medezeggenschapsraad.

De Wet Huis voor klokkenluiders verplicht sinds 1 juli 2016 onderwijsinstellingen met 50 of meer medewerkers tot het vaststellen van een klokkenluidersregeling.

Ga naar de aangepaste modelreglementen

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Jaarverslagen móeten online, benadrukt VO-raad

Voorzitter Paul Rosenmöller van de VO-raad dringt er bij alle leden van de sectororganisatie van het voortgezet onderwijs op aan hun jaarverslagen online te zetten.

Rosenmöller wijst erop dat in de Code Goed Onderwijsbestuur van de VO-raad staat dat alle leden het jaarverslag online moeten zetten. Dat is zelfs een eis om lid te mogen zijn van de VO-raad, maar nog slechts 68 procent van de leden van de VO-raad voldoet hieraan.

‘Voor de 32 procent die het nog niet gedaan heeft, kunnen allerlei redenen worden aangevoerd, waarbij de meest voor de hand liggende is dat het er nog niet van is gekomen. Toch moeten we elkaar hierop aanspreken, zoals dat ook geldt voor de overige lidmaatschapseisen’, aldus Rosenmöller.

Lees meer…

WMS-congres over good governance

‘Medezeggenschap en good governance’, onder deze titel organiseren Onderwijsgeschillen en het project Versterking medezeggenschap op woensdag 9 november 2016 het jaarlijkse WMS-congres in de ReeHorst in Ede. Janine Eshuis van VOS/ABB zal er twee workshops geven.

Het congres is bestemd voor schoolbestuurders en -directeuren, leden van (gemeenschappelijke) medezeggenschapsraden of ondersteuningsplanraden en andere geïnteresseerden uit het primair, (voortgezet)speciaal en voortgezet onderwijs.

Dit jaar verzorgen de landelijke onderwijsorganisatie 46 workshops verdeeld over 3 ronden. De workshops en lezingen gaan altijd over actuele thema’s. Dit keer is specifieke aandacht voor good governance en de nieuwe Wet versterking bestuurskracht.

Janine Eshuis van VOS/ABB zal twee workshops geven: in de ene workshop kunt u met haar uw kennis van medezeggenschap testen, in de andere workshop gaat Eshuis in op actuele ontwikkelingen. Uiteraard is er voldoende ruimte om vragen te stellen.

Aanmelden voor WMS-congres

Deelname aan het WMS-congres kost 90 euro per persoon (inclusief lunch). U kunt zich online aanmelden.

Lees meer…

 

Wet versterking bestuurskracht aangenomen

De Eerste Kamer heeft ingestemd met het ‘Wetsvoorstel versterking bestuurskracht onderwijsinstellingen’. In februari ging de Tweede Kamer er al mee akkoord.

De nieuwe wet introduceert voorschriften die de positie van onderwijsbestuurders raken. Zo zal de benoeming van bestuurders, net zoals al geldt voor benoemingen van leden van raden van toezicht, gebeuren op basis van vooraf openbaar gemaakte benoemingsprofielen. Het betrokken medezeggenschapsorgaan krijgt een adviserende stem bij de vaststelling van die profielen en bij benoeming en ontslag van bestuurders.

De Wet versterking bestuurskracht treedt waarschijnlijk per 1 augustus in werking.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Desnoods publicatie bestuursverslag verplichten

Als niet alle schoolbesturen uit zichzelf ertoe overgaan om hun bestuursverslag openbaar te maken, zal de overheid alsnog met een wettelijk regeling komen om dat te verplichten.

Minister Jet Bussemaker van OCW meldt in antwoord op een vraag uit de Tweede Kamer naar aanleiding van verantwoordingsonderzoek door de Algemene Rekenkamer dat zij openbaarmaking van bestuursverslagen in eerste instantie ziet ‘als een zaak, die past binnen de afspraken in het kader van de diverse branche-codes goed bestuur’.

Later dit jaar volgt een onderzoek naar de mate waarin de instellingen zich houden aan de afspraak tot actieve openbaarmaking. ‘Mocht daaruit blijken dat aan deze afspraak onvoldoende gevolg wordt gegeven, zal de overheid alsnog via een wettelijk voorschrift deze openbaarmaking regelen’, aldus Bussemaker.

Onderwijs betaald met publiek geld

De VO-raad stelt als voorwaarde aan het lidmaatschap dat bestuursverslagen openbaar worden gemaakt. Die verplichting staat in de Code Goed Onderwijsbestuur VO.

De PO-Raad verbindt niet de eis van publicatie van het bestuursverslag aan het lidmaatschap. Wel dringt de sectororganisatie van het primair onderwijs er bij haar leden op aan hun jaarverslag te publiceren.

VOS/ABB kent deze lidmaatschapseis evenmin, maar in het kader van publieke verantwoording voor schoolbesturen zou er geen reden mogen zijn om hun financiële cijfers achter te houden. Onderwijs wordt immers betaald met publiek geld.

Hoe legt samenwerkingsverband verantwoording af?

Op 14 april is er bij ons in Woerden een bijeenkomst waarop wordt ingegaan op de wijze waarop samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs verantwoording kunnen afleggen. Deze bijeenkomst is ook interessant voor schoolbestuurders. Deelname is gratis als uw organisatie bij VOS/ABB is aangesloten.

Lees meer…

Themabijeenkomsten passend onderwijs en governance

Het Steunpunt Passend Onderwijs VO organiseert drie themabijeenkomsten over passend onderwijs en governance. Deze bijeenkomsten zijn bestemd voor (school)bestuurders en directeuren van samenwerkingsverbanden.

Governance binnen het samenwerkingsverbanden (SWV) is complex. Maatschappelijke verantwoording, functiescheiding en intern en extern toezicht zijn belangrijke elementen.

Dilemma’s passend onderwijs en governance

De belangen zijn groot, aangezien het beleid van het SWV een grote impact heeft op de begroting van de school. Daarom willen bestuurders graag meepraten over de inhoud. Hierin komen ze onherroepelijk collega’s tegen die andere belangen kunnen hebben.

In de drie themabijeenkomsten over passend onderwijs en governance kunt u met collega’s dillema’s verkennen, praten over mogelijke oplossingsrichtingen en kennisnemen van goede voorbeelden.

Lees meer…

 

Factsheet verantwoording samenwerkingsverbanden

VOS/ABB heeft voor leden een factsheet gepubliceerd over (door)betalingen van samenwerkingsverbanden passend onderwijs aan schoolbesturen.

De factsheet geeft algemene informatie over de vraag aan wie samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs zich moeten verantwoorden en waarover.

Ook gaat deze publicatie in op de vraag hoe generieke doorbetalingen aan schoolbesturen goed kunnen worden verantwoord. In het verlengde hiervan wordt er ingegaan op de manier waarop schoolbesturen zich verantwoorden aan de samenwerkingsverbanden.

De factsheet is samengesteld in samenwerking met Infinite Financieel. U kunt de factsheet downloaden uit het besloten ledengedeelte van deze website.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Adviesrecht bestuur en toezicht samenwerkingsverband

De ondersteuningsplanraad kan vooraf adviseren over de vaststelling van de competentieprofielen van de toezichthouders en het toezichthoudend orgaan alsmede van de leden van het bestuur van het samenwerkingsverband voor passend onderwijs.

Dat staat in de tweede nota van wijziging over de versterking van de bestuurskracht van onderwijsinstellingen. Minister Jet Bussemaker van OCW heeft deze nota naar de Tweede Kamer gestuurd.

Er staat ook in dat de ondersteuningsplanraad vooraf in de gelegenheid wordt gesteld te adviseren over de aanstelling of het ontslag van de leden van het bestuur van het samenwerkingsverband.

De minister schrijft dat de voorschriften rondom governance en de positie van de ondersteuningsplanraad in overeenstemming worden gebracht met die van de medezeggenschapsraad.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Debat over school en maatschappelijke dynamiek

Op 27 januari is er in De Balie in Amsterdam een debat over de invloed van de maatschappelijke dynamiek op scholen. Deelname is gratis.

Politiek, regelgeving en maatschappelijke ontwikkelingen: scholen krijgen veel op zich af en staan onder druk. Denkt u bijvoorbeeld aan het grote aantal vluchtelingenkinderen die onderwijs nodig hebben of aan passend onderwijs. Tegelijkertijd blijft het altijd belangrijk de kwaliteit van het dagelijkse onderwijs hoog te houden.

Hoe gaan u en uw school hiermee om? Hoe kunnen schoolleiders en teams keuzes maken? Debatteer mee over deze vragen op woensdag 27 januari van 17 tot 19 uur in De Balie in Amsterdam. Deelname is gratis. U kunt zich online aanmelden.

Lees meer…

Dekker wil helderheid over openbaarmaking jaarstukken

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW wil van de PO-Raad weten hoe die er bij zijn leden op aandringt om jaarstukken openbaar te maken. Bij de VO-raad is dit volgens hem al goed geregeld.

In een reactie op een motie van Loes Ypma van de PvdA over de publicatie van de jaarstukken van alle schoolbesturen, merkt Dekker op dat een volledigheidscheck in het primair onderwijs lastig is vanwege het grote aantal instellingen. Hij heeft de PO-Raad gevraagd het ministerie van OCW te informeren over de wijze waarop de sectororganisatie nagaat in welke mate de aangesloten leden invulling geven aan de afspraak over openbaarmaking.

In het voortgezet onderwijs is dit volgens Dekker al goed geregeld. ‘De VO-raad heeft in haar code goed bestuur (…) bepalingen opgenomen. Daarbij is openbaarmaking van de jaarstukken een eis voor lidmaatschap van de raad. Thans wordt door de raad een commissie ingericht die de naleving van deze code zal monitoren. Mochten leden zich niet aan de code houden, dan volgt een gesprek, daarna een waarschuwing en als ultimum remedium een schorsing’, zo staat in de reactie van de staatssecretaris.

Openheid voor alles!
VOS/ABB benadrukt dat het in het kader van publieke verantwoording door schoolbesturen (of dat nu besturen voor openbaar of bijzonder onderwijs zijn) geen reden zou mogen zijn om financiële cijfers achter te houden. Onderwijs wordt immers betaald met publiek geld.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, 

Besturen moeten weten wat er in- en extern gebeurt

Schoolbesturen moeten meer oog hebben voor interne en externe gebeurtenissen die van invloed zijn op de organisatie. Dat is een advies uit het rapport Behoorlijk bestuur van onderwijsinstellingen, dat is opgesteld in opdracht van het ministerie van OCW.

Het rapport gaat over best practices die laten zien hoe behoorlijk bestuur kan werken in gevallen dat het bijna misgaat. De constatering is dat deze near misses niet op zichzelf staan, maar vaak verband houden met bredere maatschappelijke en politieke ontwikkelingen die leiden tot aandacht van de politiek en de media. ‘De politisering en medialisering van near misses vragen daarom om dynamisering van de codes van goed bestuur. Dit kan gebeuren door strategic issue management‘, zo staat in het rapport.

Strategic issue management  is gericht op het signaleren en onderkennen van gebeurtenissen, zowel intern als extern, die van invloed zijn op het imago, de legitimiteit en in het extreme geval op het voortbestaan van de organisatie. ‘Bestuurders maar ook managers dienen zich hiervan bewust te zijn’, zo adviseren de onderzoekers. Het is volgens hen belangrijk om met strategische issues te oefenen dan wel deze te bespreken.

In het verlengde hiervan wordt geadviseerd de communicatiestrategie van de instelling (verder) te professionlaiseren.

Lees meer…

Governance vereist strategisch partnerschap

Governance in het semipublieke domein, zoals het onderwijs, is gebaat bij strategisch partnerschap tussen bestuur en intern toezicht. Daarbij ligt de nadruk op de strategische betrokkenheid, het inhoudelijke debat en de dialoog met de meeste betrokkenen. Dat heeft Rienk Goodijk gezegd in zijn oratie. Hij is bijzonder hoogleraar Governance in de (semi-)publieke sector aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.

Volgens Goodijk verwijst ‘partnerschap’ naar een morele dimensie. Daarmee doelt hij op ‘elkaar in evenwicht en scherp houden, kritisch zijn als het nodig is en elkaar ondersteunen als het kan, integer opereren en anderen laten zien dat je het waard bent om de organisatie te besturen of daarop toezicht uit te oefenen’. Dat vraagt van de bestuurder, zo stelt hij, ‘moreel leiderschap en voorbeeldgedrag’ en van de interne toezichthouder ‘kritisch geweten en nabijheid’.

Dit brengt met zich mee dat besturen en vooral ook toezicht houden tijd kost en bepaalde competenties vergt. Het gaat hierbij volgens Goodijk niet alleen om inhoudelijke expertise, maar ook om communicatieve vaardigheden en om wat hij wijsheid noemt. Bij dat laatste gaat het om het durven stellen van wezensvragen, het op zoek zijn naar de waarheid, geleid worden door deugden en de bereidheid eigen opvattingen ter discussie te stellen. Op dat gebied kan volgens Goodijk ‘nog veel geoefend worden’.

Download de oratie van Rienk Goodijk