Onderwijswet botst met maatschappelijk belang

De onderwijswetgeving in Nederland botst soms met het maatschappelijke belang van goed onderwijs. Dat blijkt uit antwoorden van demissionair staatssecretaris Sander Dekker van OCW op Kamervragen van de PVV over de bekostiging van een omstreden islamitische school voor voortgezet onderwijs in Amsterdam.

Dekker heeft zich lange tijd verzet tegen bekostiging van deze school, omdat die volgens hem niet zou voldoen aan de eisen op het gebied van actief burgerschap en sociale integratie. Hij zag voor het bestuur van de school problemen vanwege een publiekelijke steunbetuiging aan de islamitische terreurorganisatie IS.

De staatssecretaris trok het stichtingsbesluit voor de school in. Daarbij gebruikte hij het argument dat niet mocht worden aangenomen dat de voorspelde leerlingenaantallen zouden worden gehaald. De Raad van State oordeelde dat Dekker dit niet had mogen doen, omdat aan zijn besluit geen feiten of omstandigheden ten grondslag lagen. Later die maand oordeelde de raad dat Dekker de omstreden school moest bekostigen.

Democratie en rechtsorde

In antwoord op Kamervragen van de PVV zegt Dekker nu dat hij niet anders kon dan de school bekostigen, omdat hij ‘in onze democratie en rechtsorde’ de uitspraak van de Raad van State dient te respecteren. Tegelijkertijd meldt hij dat hiermee de zorgen over het bestuur van SIO niet zijn weggenomen.

‘De realiteit is dat de rechter heeft geoordeeld dat de onderwijswetgeving zich in dit geval niet verzet tegen de start van deze school. Ik wil er alles aan doen om te zorgen dat kinderen het onderwijs krijgen waar ze recht op hebben en dat ze leren wat het betekent om deel uit te maken van onze Nederlandse samenleving, ongeacht de grondslag van dat onderwijs’, aldus de staatssecretaris.

Het komt er volgens hem nu op aan dat ‘de school van SIO daadwerkelijk invulling geeft aan de kwaliteitseisen die voor alle vo-scholen gelden, waaronder die op het gebied van burgerschap’. Hij heeft de Inspectie van het Onderwijs gevraagd om erop toe te zien dat het bestuur voldoet aan deze wettelijke eisen.

Lees meer…

Dekker verklaart aannamebeleid Den Haag illegaal

De gemeente Den Haag en de schoolbesturen in die stad moeten hun gezamenlijke aannamebeleid aanpassen, omdat het niet voldoet aan de Wet op het primair onderwijs (WPO). Dat meldt staatssecretaris Sander Dekker van OCW in antwoord op Kamervragen van de VVD.

VVD-Kamerlid Karin Straus wilde de mening van Dekker over het beleid in Den Haag dat ouders hun kind vóór de leeftijd van drie jaar moeten aanmelden bij een basisschool. De staatssecretaris wijst er in zijn antwoorden op dat dit niet strookt met de Wet op het primair onderwijs (WPO). In artikel 40 staat dat ouders een kind kunnen aanmelden vanaf de dag waarop het kind de leeftijd van drie jaar bereikt. ‘Dus niet daarvoor’, aldus de staatssecretaris.

Het is volgens hem ook niet in lijn met de wet dat ouders bij de aanmelding van hun kind slechts één school mogen aangeven. In hetzelfde artikel 40 van de WPO staat dat ze voor meer scholen mogen kiezen. Ze moeten dit dan wel aangeven aan de betreffende scholen. ‘Schoolbesturen mogen onderling geen afspraken maken die deze mogelijkheid verbieden’, schrijft Dekker.

Hij benadrukt dat het Haagse convenant ‘moet worden aangepast op een manier dat het binnen de kaders van de WPO past’. De gemeente Den Haag en de deelnemende schoolbesturen zijn volgens hem op zoek naar ‘een passende oplossing’.

Lees meer…

Wat vindt u van wetsvoorstel voor profielen in vmbo?

Nog tot en met 31 mei kunt u via een internetconsultatie input leveren voor het wetsvoorstel over de invoering van profielen in het vmbo.

Met dit wetsvoorstel worden de sectoren en afdelingen in het vmbo vervangen door profielen. Elk profiel zal bestaan uit een gemeenschappelijk deel, een profieldeel en een vrij deel. Het beroepsgerichte onderwijs zal gaan bestaan uit een profielvak en beroepsgerichte keuzevakken.

Dit wetsvoorstel heeft onder andere tot doel de verouderde beroepsgerichte examenprogramma’s te vernieuwen.Ook moet het een breed, overzichtelijk en organiseerbaar aanbod van beroepsgerichte profielen realiseren.

Op basis van de reacties uit het onderwijsveld wordt het wetsvoorstel mogelijk aangepast.

Ga naar de internetconsultatie

Met truc kan opheffing openbare school in augustus 2014

Het is mogelijk om een basisschool van een verzelfstandigd bestuur voor openbaar primair onderwijs met ingang van 1 augustus 2014 op te heffen, maar dat gaat niet zomaar. Het ministerie van OCW meldt dat de medezeggenschapsraad met een bepaalde truc moet instemmen, omdat die ‘juridisch niet helemaal is dichtgetimmerd’. 

Het ministerie laat aan VOS/ABB weten dat ‘strikt juridisch genomen naar de letter van de wet’ niemand bevoegd is om een openbare school van een verzelfstandigd bestuur op te heffen met ingang van 1 augustus 2014.

Dit heeft te maken met het feit dat door de inwerkingtreding per 1 januari 2014 van het nieuwe artikel 159 van de Wet op het primair onderwijs (WPO) de gemeente niet meer bevoegd is tot de vrijwillige opheffing van een dergelijke school. Tevens geldt dat het verzelfstandigde schoolbestuur nog niet bevoegd is tot opheffing per 1 augustus 2014.

Het ministerie van OCW meldt in een mailwisseling met VOS/ABB dat verzelfstandigde schoolbesturen voor openbaar onderiwjs ‘op grond van het nieuwe artikel alleen vóór 1 augustus 2014 een besluit kunnen nemen dat ze de school per 1 augustus 2015 willen sluiten’. Daarbij geldt dat de gemeente tot 1 februari 2015 de tijd heeft om de openbare basisschool over te nemen.

Het ministerie erkent dat dit ‘een wat onhandige situatie’ is. Achteraf bezien was het volgens OCW beter geweest als er in overgangsrecht voor deze situatie was voorzien, maar dat is dus niet gebeurd.

Het volgende is nu de te volgen weg, meldt het ministerie, om opheffing van een openbare basisschool alsnog per 1 augustus 2014 mogelijk te maken: de openbare rechtspersoon neemt een besluit tot opheffing > de gemeenteraad stemt hiermee in > de gemeenteraad neem het besluit de school niet zelf in stand te houden.

‘De intentie van het nieuwe artikel 159 blijft overeind – we wijken alleen af van de termijnen die in dit nieuwe artikel genoemd zijn’, aldus het ministerie.

OCW wijst nog op twee aandachtspunten:

  • In zowel de oude als de nieuwe situatie mag een school niet gesloten worden als het de laatste openbare school in een straal van 10 km is.
  • Omdat het juridisch niet helemaal is dichtgetimmerd, is het van belang te weten of ook de medezeggenschapsraad het met sluiting van de school eens is. Anders valt niet te voorzien hoe de situatie uitpakt als de MR hiertegen bezwaar maakt.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Minister en staatssecretaris, u negeert de wet!

Elke Nederlander dient de wet te kennen, dus ook u, minister Bussemaker en staatssecretaris Dekker. Hoe kan het dan dat u de wettelijk voorgeschreven aandacht voor godsdienst en levensbeschouwing in het openbaar onderwijs als niet relevant wegwuift?

U bent verantwoordelijk voor het budget voor onderwijs en het is crisis. Dan móet u wat. Dat snap ik ook wel. Maar hoe kan het nou dat u de subsidie van 10 miljoen euro per jaar op godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs in de openbare scholen schrapt en daarbij doodleuk opmerkt dat ouders maar naar het bijzonder onderwijs moeten. Daarmee diskwalificeert u niet alleen het openbaar onderwijs, maar gooit u ook de wet over boord. Niet bepaald acties die ik van bewindslieden van OCW verwacht!

In de wettelijk vastgelegde kerndoelen van het onderwijs staat dat scholen aandacht moeten besteden aan levensbeschouwingen. Dat geldt uiteraard ook voor het openbaar onderwijs. In de wet staat bovendien dat openbare scholen de gelegenheid moeten bieden tot godsdienstig en/of humanistisch vormingsonderwijs als ouders daarom vragen. Het is niet de school zelf, maar het Dienstencentrum GVO en HVO dat zorgt voor de leraren die dit onderwijs verzorgen. Als u de subsidie van 10 miljoen euro per jaar stopzet, is het een logische gedachte dat de lessen g/hvo straks niet meer kunnen worden gegeven, terwijl in de wet staat dat dit wel moet gebeuren.

In uw motivatie om de subsidie voor het Dienstencentrum GVO en HVO te schrappen, maakt u nog een ernstige vergissing. U schrijft in uw brief aan de Tweede Kamer dat dit de lumpsumfinanciering niet aantast. Beste minister en staatssecretaris, mag ik erop wijzen dat de 10 miljoen euro per jaar in 2009 door uw voorgangster Sharon Dijksma uit de lumpsum is gehaald? Het is dus lumpsumgeld! Of garandeert u dat het geld weer in de lumpsumpot gaat?

En dan nog iets: u stelt dat de bezuinigingen op de onderwijssubsidies het primaire proces niet raken. Hoe rijmt u dit met het stopzetten van de lessen g/hvo? Die zijn onderdeel van het primaire proces!

Ritske van der Veen, directeur VOS/ABB

Wetswijzigingen ten gunste van openbaar onderwijs

De Wet op het primair onderwijs (WPO) en de Wet op de expertisecentra (WEC) worden op drie voor het openbaar onderwijs belangrijke punten gewijzigd. De door staatssecretaris Sander Dekker van OCW voorgestelde wetswijzigingen zijn na advies van de Raad van State ingediend bij de Tweede Kamer.

De drie punten waarop de WPO en de WEC worden gewijzigd, zijn de afgelopen jaren door VOS/ABB geregeld onder de aandacht gebracht bij kabinet en parlement. VOS/ABB is dan ook verheugd over het feit dat de wetswijzigingen nu ter goedkeuring bij de Tweede Kamer liggen.

Niet meer via college van B&W
Zo krijgt een stichting voor openbaar onderwijs het recht om bij de gemeenteraad een verzoek in te dienen tot het stichten van een nieuwe openbare basisschool. Tot nu toe moet hiervoor de weg via het college van B&W worden bewandeld, waardoor het openbaar onderwijs afhankelijk is van de politieke medewerking van het college. De nieuwe situatie, waarin de stichting zich tot de gemeenteraad zal kunnen wenden, doet recht aan de bestuurlijke zelfstandigheid van het openbaar onderwijs en aan de lokale democratie.

Bovenstaande situatie heeft gespeeld in het Limburgse dorp Maasbree in de gemeente Peel en Maas. Daar wilde het bij VOS/ABB aangesloten bestuur Akkoord! op verzoek van een groep ouders een openbare basisschool stichten. Dit initiatief kwam niet van de grond doordat er destijds van het college van B&W onvoldoende medewerking was, terwijl de gemeenteraad er wel sympathie voor had.

Openhouden? Gemeente betaalt!
De wet wordt ook gewijzigd op het punt dat een stichting voor openbaar onderwijs zelf mag beslissen om een openbare school op te heffen. De gemeenteraad kan vervolgens besluiten dat de gemeente deze school zelf in stand houdt. Hiermee wordt voorkomen dat het schoolbestuur wordt geconfronteerd met de financieel  onverantwoorde situatie om een school tegen beter weten in open te houden, alleen omdat de gemeenteraad dat zo graag wil.

Een voorbeeld van zo’n situatie deed zich in april 2011 voor in de gemeente Franekeradeel. De gemeenteraad besloot dat het openbare basisschooltje Moskeflapper in het dorp Herbaijum open moest blijven. Dit was een succes voor het actiecomité in het dorp, dat de school per se open wilde houden. Het comité kreeg steun van de Friese weerman Piet Paulusma. De bij VOS/ABB aangesloten stichting Radius wilde het schooltje sluiten, en kreeg door het besluit van de gemeenteraad de rekening gepresenteerd.

Steve Jobsscholen
De derde wijziging betreft het recht van ouders om onder bepaalde voorwaarden het initiatief te nemen tot het stichten van een nieuwe openbare school. Het komt erop neer dat dit in de WPO en de WEC wordt geregeld zoals het ooit was vastgelegd in de Lager onderwijswet. Deze wijziging kan gunstig zijn voor de zogenoemde Steve Jobsscholen van Maurice de Hond.

In de huidige situatie is het vrijwel onmogelijk om deze nieuw op te richten scholen, die het onderwijs via de iPad centraal stellen, openbaar te maken. Zodra de wetswijziging voor het initiatiefrecht van ouders is doorgevoerd, wordt dat makkelijker.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl